Zonder Jelte was het nooit wat geworden met het georganiseerd mahjong in Nederland.
Martin Rep

 

Jelte Rep (links) draagt het gezag over de Witte Draak over aan Joost van Doorne.
Jelte Rep stopt met de organisatie van het Witte Draak Toernooi… Het is de afsluiting van een tijdperk. Jelte begon al in 1989 met een mahjongtoernooi, ver voordat sprake was van georganiseerd mahjong in Nederland. Zijn Zinderende Rode Draak Toernooi was uitsluitend voor vrienden en kennissen, van wie de meesten maar één keer per jaar een mahjongsteen van dichtbij zagen: op de tweede zaterdagavond van het jaar, als het koud was in Hilversum en de spelers zich warmden aan de gloed van de Rode Draak.

Een paar jaar later ontdekte hij dat er wel degelijk gezamenlijk mahjong werd gespeeld in Nederland. Hij werd een enthousiast bezoeker van de toernooien van de Kongrovers in Amsterdam en van de ENMV ('het Nederlands Kampioenschap Mah-Jongg') in Rotterdam. In 't Gooi werden hij en zijn vrouw Ria begeesterde mahjong-promotors. Hij daagde mij uit ook een toernooi in Nijmegen op te zetten. Samen met mijn vriend Sjef Strik bedacht ik in 1999 het Mahjong Millennium Toernooi, dat naderhand uitgroeide tot het grootste mahjongtoernooi van Nederland, onder de naam Gouden Draak Toernooi.

Ook Jelte begon een open toernooi: in 2000 vond de eerste editie plaats van het Witte Draak Toernooi, dat al snel bekendstond als het 'gezelligste toernooi' van Nederland. Jelte gaf er een gratis lunch bij en er werden lekkere hartige hapjes rondgedeeld. Maar de grootste attractie van het Witte Draak Toernooi was dat iedereen zijn scorebriefje kon inleveren en dan buiten een sigaretje kon gaan roken. Op de andere mahjongtoernooien moesten de uitslagen per tafel met de hand worden uitgerekend. Slechts weinige deelnemers beheerden deze kunst, anderen verdwaalden in de verrrekeningen. Jelte bood verschillende malen zijn slimme spreadsheet aan de andere toernooien aan, maar die wilden daar niet van weten.

Dat gebeurde pas toen er rond 2003 een herziening van de toernooiregels kwam, die toen de Nederlandse Toernooi Spelregels gingen heten. Ook 'Amsterdam' en 'Rotterdam' en naderhand de andere toernooien gingen met computers werken, waarbij niet alleen de resultaten werden opgeteld maar ook alle verrekeningen voor de spelers werden gedaan.

Cursussen

Jelte deed veel meer voor het mahjong in Nederland. Hij gaf - en geeft nog steeds - mahjongcursussen aan verschillende volksuniversiteiten. Dankzij zijn achtergrond als tv-regisseur en -dramaturg kon hij fraaie presentaties bouwen over zijn geliefde tijdverdrijf. Een heel belangrijke stimulans voor het spel was de verschijning van zijn Groot Mahjong Boek. In dit boek staan niet alleen de spelregels beschreven van allerlei mahjongvarianten, maar is ook de geschiedenis van het spel nauwgezet geboekstaafd. Van het werk verscheen vorig jaar zelfs een Engelse vertaling op de Amerikaanse markt, The Great Mahjong Book.

Jelte bedacht een truc op het bezoek aan toernooien te stimuleren: de officiële mahjongranglijst. Niet alleen de behaalde resultaten werden daarin verwerkt, maar ook het aantal toernooien waaraan werd deelgenomen. De toernooien voeren er wel bij, want iedere speler wil wel graag zijn naam vermeld zien op de 'lijst der onsterfelijken'. De ranglijst werd gepubliceerd op deze website en betekende een enorme stimulans. Na de oprichting van de Nederlandse Mahjong Bond droeg Jelte de lijst over aan de bond. Voortaan deed Jan Thomassetti de berekening van de lijst, nadat Jelte dat jarenlang zelf had gedaan. (Inmiddels heeft Adrie van Geffen deze taak overgenomen.)

Tussen de bond enerzijds en Jelte met zijn Witte Draak Toernooi en zijn Groene Draak Club boterde het ondertussen niet zo erg. Er waren irritaties of remises mochten worden overgespeeld. Jelte vond dat maar overbodige bemoeizucht (al had hij zelf meegewerkt aan de nieuwe regels: "Ik kan van mening veranderen", zei hij.) Toen de bond het clublidmaatschap wilde kopppelen aan het persoonlijk lidmaatschap, leidde dit tot onenigheid. Uiteindelijk wilde de Groene Draak niet meedoen met het clublidmaatschap. Als een gevolg daarvan zijn leden van de Hilversumse club géén lid van de Nederlandse Mahjong Bond, en telt zelfs het Witte Draak Toernooi niet meer mee voor de ranglijst.

'Monster'

Of Jelte dat heel erg vindt, staat te bezien. Hij zag met lede ogen aan hoe voor sommige spelers het resultaat veel belangrijker werd dan de gezelligheid. Hij had niet zoveel op met moderne varianten als riichimahjong, Hongkongmahjong en de Mahjong Competitie Regels. Hij speelt ze van tijd tot tijd, maar zijn hart is er niet bij. Voor hem is de grilligheid van het spel het mooiste wat er is. De speler die vlak voor het laatste gongsignaal opeens de Vier Zegeningen weet te scoren en daardoor de wedstrijd wint. 'Ik heb met die ranglijst een monster gecreëerd', zei hij me een keer.

Dit alles heeft ongetwijfeld mede bijgedragen aan Jeltes besluit om het voor gezien te houde met de organisatie van het Witte Draak Toernooi, al had hij me eerder laten weten dat hij van plan was na tien toernooien te stoppen. Dat was pas in 2009 geweest. Joost van Doorne krijgt nu een jaar eerder dan gepland de taak het toernooi voort te zetten.

Wat voor succes hij er ook van zal maken: het zal voor Joost heel moeilijk zijn Jelte te doen vergeten. Als het al niet onmogelijk is. De bijdrage van Jelte aan het georganiseerd mahjong in Nederland is moeilijk te overschatten.

Interview met Jelte Rep over de ranglijst >>

 Print