HILVERSUM - Er is een derde versie verschenen van het succesvolle Het Groot Mahjongboek van Jelte Rep. In de derde versie beperkt de auteur zich geheel tot de aloude Nederlandse toernooispelregels. De publicatie van het nieuwe boek gaat vergezeld van de lancering van een speciale website.

In 2002 verscheen bij de Baarnse uitgeverij Tirion Het Groot Mahjong Boek van de hand van Jelte Rep. Destijds was het ‘t eerste mahjongboek in Nederland, en het werd in de vaderlandse mahjongwereld dan ook een kleine bestseller. Het werd in 2007 zelfs vertaald in het Engels, en in de Verenigde Staten uitgebracht als The Great Mahjong Book.

Het was het streven van Jelte Rep om alle mahjongvarianten te behandelen. Nu zou daarvoor een complete bibliotheek nodig zijn, maar Jelte kwam toch een heel eind, met uitgebreide spelregelbesprekingen van het klassieke Chinese spel, het Japanse klassieke mahjong, maar ook de varianten die in de jaren twintig en dertig in Europa en de Verenigde Staten werden gespeeld. De oorzaak dat het zoveel varianten waren, wordt ook duidelijk uit het boek. Want nadat begin jaren dertig de rechter bepaalde dat de man die het ‘mah-jongg’ naar de VS en Europa had geëxporteerd, de Amerikaanse zakenman en gelukszoeker Joseph Babcock, geen patent op de regels van het mahjongspel kon doen gelden, was het hek van de dam. Ieder land, iedere plaats, iedere club en iedere familie voegde naar hartelust nieuwe combinaties toe of verwijderde andere die de spelers minder welgevallig waren.

In Het Groot Mahjongboek werden ook de moderne speelwijzen, zoals Hongkong mahjong, het Japanse riichimahjong en het Amerikaanse ‘mah’ besproken, evenals de nieuwste variant, die als ‘Mahjong Competitie Regels’ vooral in Europa zou aanslaan als de internationale standaard voor toernooien.

Limieten

Nu, zeven jaar later, is er een geheel nieuwe uitgave verschenen van Het Groot Mahjongboek, nu onder de naam Het Nieuw Mahjongboek. Voor degenen die Het Groot Mahjong Boek kennen, bevat het boek niet heel veel nieuws. Integendeel: er is zo goed als geen informatie meer te vinden over al die andere speelwijzen die Nederland - om nog maar te zwijgen van de rest van de wereld - hebben veroverd sinds de hernieuwde opkomst van het mahjong in de jaren negentig van de vorige eeuw. Hongkongmahjong, riichimahjong, Mahjong Competitie Regels - ze worden even aangestipt, maar niet behandeld. De schrijver heeft ervoor gekozen uitsluitend het Chinees-klassieke mahjong te behandelen, om precies te zijn de variant die in Nederland sinds begin deze eeuw bekend is geworden als de Nederlandse Toernooi Spelregels (NTS).

Nu is het opmerkelijke, dat die regels tot voor kort in deze vorm werden beheerd door de Nederlandse Mahjong Bond. Maar die heeft de NTS juist onlangs zeer ingrijpend gewijzigd. Zo werd een van de basale regels van het Chinees-klassieke spel, namelijk dat Oost dubbel ontvangt en betaalt, geschrapt, en werd het scoren van limieten op toernooien afgetopt door per ronde een ranglijst op te stellen. Het totaal van die ranglijsten (ik geef het maar even kort door de bocht weer) bepaalt de uitslag, zodat niet langer een speler een toernooi kan winnen door één keer op Oost uit te gaan met de Vier Zegeningen. Ook over deze gewijzigde variant geen letter in Het Nieuw Mahjong Boek. (Overigens vindt pas eind oktober voor het eerst een toernooi plaats met de NTS 2009, dus vooralsnog is niet te zeggen of deze nieuwe variant een succes wordt.)

We signaleren het maar even, omdat het zo ver verwijderd is van het uitgangspunt van de oorspronkelijke uitgave, Het Groot Mahjong Boek. Maar er is natuurlijk helemaal niks mis met een boek dat maar over één variant gaat. Er zijn er inmiddels de nodige verschenen, met name over de MCR en het riichimahjong. Van een boek dat maar over één speelwijze gaat, is kwalitatief ook meer te verwachten dan van een boek dat meer varianten behandelt dan waarin de schrijver goed thuis is.

Logisch dus dat een typisch Hollandse variant als de NTS een eigen boek krijgt in het Nederlands. En voor wie de Nederlanse mahjongwereld een beetje kent, is het  geen geheim dat Rep de NTS met hart en ziel is toegedaan. Van andere speelwijzen moet hij niet veel hebben. Hij geeft op diverse plaatsen in het land cursussen aan de volksuniversiteit in zijn geliefde variant, die nog altijd mateloos populair is, juist bij die groep spelers die thuis speelt en die zich niet zo snel zal laten zien op toernooien of zich aanmeldt bij een club. Aan te nemen valt dat Rep Het Nieuw Mahjongboek op die cursussen zal gebruiken als lesmateriaal.

Verschil

Dit alles ter inleiding - over het boek is daarmee meteen al heel veel verteld. Vrijwel alles wat erin staat, kenden we al. Maar een van de grote verschillen met de meeste andere mahjongboeken die op de markt zijn, is dat Rep zo duidelijk het verschil maakt. Hij is professioneel schrijver. Van zijn hand verscheen niet alleen een aantal non-fiction boeken, vooral geschreven in de tijd dat hij tv-series schreef of als reporter en regisseur voor de NCRV over de aardbol zwierf, maar ook een verhalenbundel en, recentelijk, over zijn grote passie: het mahjongspel.

Verhandelingen over de (inderdaad soms gecompliceerde) NTS-regels worden afgewisseld met persoonlijke herinneringen, boeiend opgeschreven mahjonggeschiedenis en zelfs een enkel gedicht. Bovendien is de lay-out van dit boek, verzorgd door Reps schoonzoon Victor Franzen, op basis van de vormgeving van Het Groot Mahjongboek (destijds vormgegeven door Kirsen Bjørneboe), om je vingers bij af te likken.

Het Nieuw Mahjongboek zou dus een aanwinst voor de salontafel of de boekenkast genoemd kunnen worden. Ware het niet dat het daarvoor te vaak ter hand genomen zal worden om te raadplegen tijdens het beoefenen van het Spel van de Duizend Mogelijkheden.

Meer informatie op www.mahjongboek.nl

Reacties (2)

Jongste mahjongspeelster

1 zondag 27 september 2009 18:55

Dimphy van Grinsven

Hallo,

Volgens mij is de jongste mahjongspeelster Elke Wintjes uit Berghem (vorige week 13 jaar geworden)
Voor zover ik weet is zij in elk geval het jongste lid van Nederlandse Mahjong Bond.

Jongste...

2 dinsdag 29 september 2009 14:01

Viktor Franzen

@Dimphy:
Kijk even op Mahjongboek.nl/wie-is-de-oudste-jongste-speler.

Daar staat hoe je iemand kunt "nomineren".

yvComment v.1.21.1